Controllable Pitch Propeller

De verzoening van motor- en windvoortstuwing

Verstelbare propellers, CPP of Controllable Pitch Propellers, zijn al tientallen jaren in gebruik op grotere schepen waar het omkeren van de draairichting van de propeller geen reële optie is.

Op zeilschepen is er altijd de afweging tussen enerzijds de motoraandrijving, voor snelheid en comfort, en anderzijds voortstuwing door de wind, voor stilte en plezier. Vroeger tijdens het zeilen, werd het schip afgeremd doordat de vaste propeller als een anker door het water sleepte. Dit had het gevolg dat de werkelijke snelheid tegenviel en de kracht uit de zeilen voor een deel teniet werd gedaan. Bovendien creëerde de propeller een rommelend geluid aan de achterkant van de boot, doordat deze de schroefas van het schip bleef aandrijven. Dit wordt ook wel het windmoleneffect genoemd.

Vandaag de dag is er een geavanceerd systeem voor handen waardoor de zeilkwaliteit drastisch toeneemt: de CP-propeller. Typisch voor de CP-propeller is dat de spoed traploos kan worden versteld van achteruit, via de neutrale stand, tot vooruit.

Enkele Scandinavische bedrijven kwamen met het fantastische idee om de schroefbladen dusdanig te positioneren tijdens het zeilen, dat het blad minimale wrijving heeft met het water - de zogenaamde zeilstand. In deze stand heeft de propeller vrijwel geen weerstand in het water, wat erin resulteert dat het windmoleneffect op de schroefas zo goed als nihil is. Tijdens het manoeuvreren met een CPP kan het motortoerental constant blijven, met een bepaalde comfortabele snelheid, omdat er geen keerkoppeling in- en uitgeschakeld hoeft te worden. Bijkomend kan gelijktijdig het motorvermogen benut worden voor hydraulische kracht op de boegschroef.

Door onze uitgebreide ervaring met elektronische besturing, ook toegepast op luxe jachten, kwamen de bouwers van luxe zeiljachten met de vraag naar een centraal elektronisch regelsysteem voor bediening van de motor, reductiekast en verstelbare propeller. Er was behoefte aan een compact, veilig en betrouwbaar systeem dat een elektronische oplossing biedt voor bediening op de stuurstand. Straathof Controls is erin geslaagd om de gebruiksvriendelijkheid en betrouwbaarheid van de conventionele bedieningen te combineren met een slimme industriële oplossing voor de hydraulische closed-loop regeling van de spoed van de propeller. Het resultaat is een robuuste, compacte en betrouwbare besturing die het tevens mogelijk maakt om, verspreid over de boot, verscheidene controlestations aan te sluiten. Het systeem is modulair opgebouwd en het kan verbinding maken met alle soorten motoren, keerkoppelingen, vertragingsbakken en CPP-eenheden. U heeft de keuze uit een verscheidenheid aan besturingshendels en kunt daaruit kiezen wat het beste past bij de sfeer van de boot.Met de nieuwste projecten maken we onder andere gebruik van CAN J1939 (standaard CAN protocol voor motoren) voor een directe verbinding met de motor ECU. Dit stelt ons in staat om de belasting van de motor in te lezen en zodoende de gewenste spoed van de propeller in te stellen. Al deze systemen voldoen aan de klasse-eisen van GL en Lloyd’s Register.